ALES'te sayısal bölümden kaçıp sözelden telafi etmeye çalışan çok aday var. Hedefin SAY ya da EA puanıysa bu yaklaşım sana pahalıya patlar. 29 Kasım'daki 2026-ALES/3'e üç haftadan biraz fazla kaldı; bu sürede sayısal netini nasıl yükselteceğini, önce puanın nasıl oluştuğuna bakarak planlayalım.
Sayısal net SAY puanını ne kadar etkiler
ALES'te 50 sayısal ve 50 sözel soru var, süre toplam 150 dakika. Net, her testte doğru − yanlış/4 ile bulunur. ÖSYM kılavuzuna göre SAY puanında sayısal test %75, sözel test %25 ağırlıkla hesaba girer.
Sitedeki hesaplayıcı, geçmiş oturum verilerinden çıkarılmış katsayılarla çalışır. Bu tahmini modelde:
- SAY puanında bir sayısal net yaklaşık 0,80, bir sözel net yaklaşık 0,33 puan ediyor.
- EA puanında bu değerler yaklaşık 0,52 ve 0,65.
- SÖZ puanında yaklaşık 0,27 ve 1,01.
Yani SAY için bir sayısal net, kabaca iki buçuk sözel nete bedel. Somut örnek: sayısal 30, sözel 30 net yaklaşık 77,6 SAY puanı ediyor. Sözeli sabit tutup sayısalı 35'e çıkarırsan bu değer yaklaşık 81,6 oluyor. Aynı modele göre 70 SAY puanı için yaklaşık 29 sayısal ve 10 sözel net, 80 için yaklaşık 40 sayısal ve 13 sözel net gerekiyor. Bunlar tahmindir; oturumun genel başarısına göre birkaç puan oynayabilir.
Hedef puanını belirlerken kılavuzdaki eşikleri hatırla: tezli yüksek lisans için en az 55, araştırma ve öğretim görevlisi kadroları için 70, lisans diplomasıyla doktora için 80. Kendi netlerinle nerede durduğunu ALES puan hesaplama aracında görebilirsin.
Problem soruları: kalıbı tanı, kurguyu yaz
ALES sayısalın önemli bir kısmı, okuduğunu denkleme dökme becerisini ölçer. Sık gördüğün tipler belli: oran-orantı, yüzde ve kâr-zarar, karışım, yaş, işçi ve havuz, hız-hareket. Bu tiplerde zorlanmanın sebebi çoğu zaman matematik değil, kurgu.
Çalışırken şu sırayı dene:
- Soruyu okuyup bilinmeyeni tek harfle tanımla.
- Verilen her cümleyi ayrı bir eşitliğe çevir.
- Çözmeden önce cevabın mantıklı aralığını tahmin et.
Yanlış yaptığın soruları "hesap hatası" ve "kurgu hatası" diye ikiye ayır. Kurgu hatası çoksa aynı tipten 15-20 soruyu üst üste çöz; hesap hatası çoksa işlem adımlarını kâğıtta düzenli yazmaya odaklan.
Sayısal mantık ve tablo-grafik soruları
Sayısal mantık soruları formül istemez ama zaman yer. Sıralama-yerleştirme, kural bulma, tablo ve grafik yorumlama bu gruptadır. Buradaki en büyük hata, verileri kafada tutmaya çalışmak. Her soruda küçük bir tablo ya da şema çiz; koşulları tek tek işaretle.
Grafik sorularında önce eksenlere ve birimlere bak. Yüzde ile miktarı karıştırmak bu soruların en yaygın tuzağı. Bir soru setinde ilk soruyu çözerken kurduğun şema genellikle sonraki sorularda da işine yarar, o yüzden şemayı temiz tut.
Son üç haftada deneme stratejisi
Bu noktada yeni konu açmak yerine eldeki bilgiyi hızlandırmak daha verimli. Şöyle bir düzen kurabilirsin:
- Haftada en az iki tam ALES denemesi, gerçek sınav saatinde ve kesintisiz.
- Deneme dışındaki günlerde sadece sayısal testten 50 soruluk, süre tutulan setler.
- Her denemeden sonra boş bıraktığın ve yanlış yaptığın soruları ayrı bir deftere yaz; bir sonraki denemeden önce bu defteri tekrar çöz.
- Netin iki denemede üst üste düşüyorsa yorgunluk ihtimalini de düşün; bir gün sadece tekrar yap.
Konu eksiğin varsa kısa ve hedefli kapat. KPSS-DGS-ALES video derslerinde problem ve sayısal mantık konularını tek tek bulabilirsin; soru çözümü için ücretsiz PDF arşivine de bak.
Bu hafta ne yapmalısın
Son denemendeki sayısal yanlışlarını tipe göre say ve en çok hata yaptığın iki tipi seç. Bu hafta her gün o iki tipten 20'şer soru çöz, hafta sonunda tam bir deneme ile karşılaştır. Netindeki değişimi hesaplayıcıya girip puanına nasıl yansıdığını gör; motivasyonu rakamla takip etmek, "çalışıyorum ama ilerlemiyorum" hissini azaltır.